Zmierzch tyranów

Motyw tyranii i sprzeciwu

Motywem przewodnim koncertu NFM Filharmonii Wrocławskiej pod batutą znakomitego dyrygenta Daniela Raiskina będzie protest przeciwko tyranii. Podejmowali go w swoich dziełach kompozytorzy różnych epok, także ci, którzy sami musieli mierzyć się z opresyjnymi reżimami. W programie znalazły się utwory Giuseppe Verdiego, Stewarta Copelanda, Johanna Sebastiana Bacha oraz Dmitrija Szostakowicza.

Giuseppe Verdi – polityka i sztuka

Twórczość Giuseppe Verdiego łączy sztukę z polityką. Opera Nabucco w czterech aktach miała premierę na deskach mediolańskiej La Scali w 1842 roku. Tematem dzieła jest podbój Judei przez chaldejskiego króla Nabuchodonozora II. Włoska publiczność odczytała los ludności żydowskiej jako analogię do własnej sytuacji pod austriacką okupacją, a chór Va, pensiero stał się nieoficjalnym hymnem ruchu dążącego do zjednoczenia Półwyspu Apenińskiego. Barwna Uwertura, zawierająca wątki z opery, często wykonywana jest również samodzielnie.

Stewart Copeland – perkusja i protest

Stewart Copeland, amerykański perkusista rockowy, znany przede wszystkim z zespołu The Police, po rozpadzie grupy skupił się na komponowaniu muzyki filmowej i koncertowej. Tyrant’s Crush: Concerto for Trapset and Orchestra opowiada historię rewolucji, która kończy się przejęciem władzy przez dyktatora, zaprzeczającego ideałom rewolucji, co prowadzi do kolejnego aktu sprzeciwu. Podczas koncertu na zestawie perkusyjnym zagra Ilia Raiskin, syn dyrygenta.

Bach i Szostakowicz – od hymnu do ukrytej krytyki

Drugą część koncertu rozpocznie preludium chorałowe Johanna Sebastiana Bacha O Mensch, bewein dein Sünde groß w opracowaniu na smyczki Maxa Regera. Melodia oparta jest na luterańskim hymnie pasyjnym.

Ostatnim utworem wieczoru będzie VI Symfonia h-moll op. 54 Dmitrija Szostakowicza, powstała w 1939 roku. Kompozytor tworzył ją po brutalnych atakach prasowych inspirowanych przez władze stalinowskie, świadomy zagrożeń wynikających z oskarżeń o „niewłaściwą komunikatywność” języka muzycznego. Symfonia łączy tragiczne części wolne z dynamicznymi, radosnymi fragmentami, jednak wesołość i triumfalizm finałów są pozorne – to subtelny protest w formie muzycznej, podobnie jak w V Symfonii z lat trzydziestych XX wieku.

Program koncertu

• G. Verdi – Uwertura do opery Nabucco

• S. Copeland – Tyrant’s Crush: Concerto for Trapset and Orchestra

• J.S. Bach – O Mensch, bewein dein Sünde groß, preludium chorałowe BWV 622 (oprac. na orkiestrę smyczkową M. Reger)

• D. Szostakowicz – VI Symfonia h-moll op. 54

Wykonawcy

• Daniel Raiskin – dyrygent

• Ilia Raiskin – perkusja

• NFM Filharmonia Wrocławska

Czas trwania

120 minut