Jak literatura może oddać głos osobom, których doświadczenia często pozostają poza głównym nurtem społecznej debaty? Co o migrantach i mniejszościach mówią ich własne historie, a jak postrzega je większość? O tych zagadnieniach porozmawiamy podczas spotkania z dwiema nagradzanymi pisarkami z Europy – Selmą Skenderović ze Słowenii oraz Emine Sadk z Bułgarii. Punktem wyjścia do dyskusji będą ich powieści wydane przez Kolegium Europy Wschodniej w serii „Skądinąd”, poświęconej europejskim doświadczeniom migracji.
Głosy migrantów i mniejszości w literaturze
Podczas spotkania uczestniczki przyjrzą się temu, jak literatura może włączać wykluczane środowiska do dyskursu społecznego i opowiadać o doświadczeniach grup często pomijanych. Zastanowią się również, co historie bohaterów z innych części Europy mogą powiedzieć o polskich realiach – między innymi o relacjach w wielokulturowych szkołach oraz sytuacji mniejszości.
Dyskusja będzie nawiązywać do dwóch książek. Pierwsza z nich, „Dlaczego milczysz, Havo?” Selmy Skenderović, to zbiór opowiadań, których bohaterką jest Hava – muzułmanka i Boszniaczka mieszkająca w Słowenii. Autorka oddaje głos dzieciom migrantów, pokazując ich zmagania z nietolerancją, niezrozumieniem ze strony rodziny, nauczycieli i społeczeństwa. Jej debiut został wybrany do projektu Readers of Europe. Polskie tłumaczenie przygotowali Dominik Babiński, Natasza Husiatyńska, Nikodem Szczygłowski i Mira Wolska.
Drugą książką będzie „Karawana z gawronami” Emine Sadk – powieść drogi rozgrywająca się w bułgarskiej krainie Łudogorje (Deliorman), zamieszkanej przez mniejszość turecką. Wraz z głównym bohaterem, nauczycielem Nikołajem Todorowem, czytelnik poznaje lokalne historie, tradycje i skomplikowane tożsamości mieszkańców. Pojawiają się między innymi motywy podwójnych imion, weselnych obrzędów i opowieści o prowincji, które rzadko przebijają się do narracji wielkich miast. Debiut Sadk był nominowany do wielu prestiżowych bułgarskich nagród, a polski przekład przygotowała Magdalena Pytlak.
Poznaj uczestniczki spotkania
Selma Skenderović (ur. 2001) – słoweńska pisarka urodzona w Kosowie, Boszniaczka, przewodnicząca Młodzieżowego PEN Słowenii i redaktorka czasopisma „Mentor”. Tworzy poezję oraz prozę, angażuje się w projekty międzykulturowe i międzynarodowe inicjatywy na rzecz większej tolerancji wobec obcokrajowców.
Emine Sadk (ur. 1996) – bułgarska pisarka, aktywistka kulturalna i dziennikarka. Organizuje wydarzenia łączące bułgarskie dziedzictwo kulturowe ze sztuką współczesną. W swojej działalności zwraca uwagę na równy dostęp do edukacji, sztuki i kultury, szczególnie na obszarach wiejskich. Zajmuje się również tematyką migrantów zarobkowych, młodzieży z prowincji oraz języka i kultury mniejszości tureckiej w Bułgarii.
Rozmowę poprowadzi dr hab. Dorota Kołodziejczyk, profesorka Uniwersytetu Wrocławskiego, związana z Instytutem Filologii Angielskiej. Kieruje Pracownią Studiów Postkolonialnych oraz Centrum Transkulturowych Studiów Posttotalitarnych na Wydziale Neofilologii UWr. Jej zainteresowania badawcze obejmują między innymi literaturę porównawczą, studia postkolonialne i przekładoznawstwo.
Spotkanie odbędzie się w języku angielskim, z tłumaczeniem na język polski.
Informacje dodatkowe
Wydarzenie realizowane jest w ramach programu „Culture Helps Solidarity / Культура допомагає: Солідарність”, współfinansowanego przez Unię Europejską i prowadzonego przez European Cultural Foundation (Holandia), Insha Osvita (Ukraina), zusa (Niemcy) oraz VETERANKA Movement (Ukraina).
Projekt powstaje we współpracy z Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego, Fundacją UKU, Instytutem im. Jerzego Grotowskiego oraz niezależnym ukraińskim teatrem GAS.