Spis treści (kliknij, aby przejść)
27 lat minęło od dnia, w którym całkowite zaćmienie Słońca było widziane z kontynentalnej części Europy. Tym razem to elektryzujące astronomów zjawisko będzie można oglądać w całej okazałości z Hiszpanii (późnym popołudniem) i z Islandii (na krótko przed zachodem).
Zaćmienie Słońca. O której godzinie nad Polską?
Całkowita faza zaćmienia będzie widoczna przez około 140 sekund w Hiszpanii i przez okres od 60 do 100 sekund na Islandii.
W Polsce zjawisko będzie częściowe, a jego najgłębsza faza wystąpi w województwach zachodnich. Tarcza Słońca będzie przysłonięta w 80-90 procentach.
Na terenie naszego kraju powinno zacząć się około godziny 19:00 z momentem kulminacyjnym przewidywanym na chwilę przed godziną 20:00, czyli tuż przed zachodem. Tarcza słońca będzie wtedy tuż nad horyzontem, co należy uwzględnić przy wyborze miejsca do obserwacji, ponieważ na drodze do przyjemności widzowi stanąć może budynek, wzgórze, linia lasu lub inna przeszkoda przysłaniająca horyzont.
Warto dzień wcześniej zorientować się, z jakiego miejsca dobrze widać zachodzące za horyzont słońce, żeby dobrać miejsce obserwacji w dniu zaćmienia. Słońce będzie wtedy zachodzić w podobnym miejscu. Na pewno warto się temu przyjrzeć, bo faza zaćmienia w Polsce będzie bardzo duża. Przypuszczam, że powstanie wiele pięknych zdjęć.dr Dawid Moźdzerski z Instytutu Astronomicznego Uniwersytetu Wrocławskiego
Jak bezpiecznie oglądać zaćmienie?
Do patrzenia na zaćmienie najlepsze są okulary z folią ND5, które można kupić w sklepach internetowych za mniej niż 10 złotych.
Zastosowany materiał filtrujący ND5 silnie ogranicza intensywność światła słonecznego oraz blokuje szkodliwe promieniowanie ultrafioletowe i podczerwone.teleskopy.pl
Oglądanie gołym okiem uznaje się za niebezpieczne (dla wzroku) przez cały czas trwania zjawiska. Doktor Dawid Moźdzerski przestrzega także przed patrzeniem przez teleskopy lub lornetki, bo takie urządzenia wymagają precyzyjnie zamontowanego filtra. W przeciwnym razie można nawet stracić wzrok. Zadymione szkła i klisze rentgenowskie też nie są najlepszym pomysłem, ponieważ przepuszczają niebezpieczne dla oczu promieniowanie UV.
W przypadku braku okularów z folią ND5 można nieco oszukać system i w stronę Słońca skierować lornetkę, a za nią zasymulować ekran przy pomocy białego papieru lub materiału. Na nim pojawi się projekcja Słońca i jego zaćmienia. Podobnie zadziała durszlak, albo inny przedmiot z drobnym otworem.
Seria zaćmień nad Europą
Zaćmienie to zjawisko, do którego dochodzi, gdy Słońce, Księżyc i Ziemia ustawiają się w jednej linii. Dlaczego widzimy, że Księżyc zasłania Słońce, skoro jest od niego prawie 400 razy mniejszy?
Słońce jest 150 milionów kilometrów od nas, zaś od Księżyca dzieli nas 380 000 kilometrów. W połączeniu z faktem, że orbita Księżyca jest eliptyczna, ma on większą lub mniejszą średnicę kątową na niebie. Im większą, tym mocniej zasłania nam Słońce. W ogóle żyjemy w ciekawych czasach, bo za kilkaset milionów lat Księżyc tak bardzo oddali się od Ziemi, że zaćmienia przestaną być widoczne.dr Dawid Moźdzerski z Instytutu Astronomicznego Uniwersytetu Wrocławskiego
Czasy to zaiste wyjątkowe, gdyż za rok – 2 sierpnia – nad naszą częścią świata znów pokaże się całkowite zaćmienie, lecz tym razem zdecydowanie dłuższe. Jego maksymalna faza potrwa około 6 minut i będzie widoczna najlepiej z Hiszpanii, Gibraltaru i północnego pasa Afryki. – Na następne takie wydarzenie nad Europą poczekamy ponad 25 lat – dodaje dr Dawid Moźdzerski. – Niemniej w 2028 roku też będzie co oglądać z Hiszpanii, gdzie wystąpi zaćmienie obrączkowe.
Perseidy także w sierpniu
Zaraz po zaćmieniu Słońca nastąpi inne budzące emocje zjawisko. Na noc z 12 na 13 sierpnia przypada maksymalna aktywność meteorów z roju Perseidów.
Ziemia przechodzi wtedy przez najgęstszy obszar materii pozostawionej przez ogon komety i stąd biorą się deszcze meteorów. To tak jakbyśmy samochodem wjechali w śnieżycę.dr Dawid Moźdzerski z Instytutu Astronomicznego Uniwersytetu Wrocławskiego
Deszcze meteorów, nazywane potocznie spadającymi gwiazdami, są zjawiskiem stabilnym i regularnym, występującym co roku latem i mowa tu nie tylko o Perseidach. Przykładowo, pod koniec lipca dość aktywne są roje meteorów z Gwiazdozbioru Wodnika – Południowe delta Akwarydy.
Doktor Moździerski informuje, że prognozy czasu, na który przypada ich aktywność maksymalna, bywają niedokładne, więc aby w tym roku ujrzeć Perseidy, warto obserwować niebo w noc poprzedzającą i noc następną, czyli od 11 do 14 sierpnia.
Ponoć spełniają się wtedy życzenia…
