Wystawa „Grupa Krakowska 1932-1937” w Pawilonie Czterech Kopuł

– Ta wystawa w 100-lecie odzyskania niepodległości, jest istotą fenomenu, jakim było XX-lecie międzywojenne – tak Piotr Oszczanowski, dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu zapowiada jedno z największych wydarzeń muzealnych tego sezonu. W Pawilonie Czterech Kopuł do 31 marca 2019 obejrzymy blisko 300 prac artystów ze słynnej pierwszej Grupy Krakowskiej. Są wśród nich dzieła Aleksandra Blondera, Marii Jaremy, czy Henryka Wicińskiego.

  • grupa krakowska pawilon czterech kopuł

    Jonasz Stern, Maski, lata 30. XX wieku, drzeworyt, papier/fot. Mat

  • grupa krakowska pawilon czterech kopuł

    Grupa Krakowska działała w latach 1932-1937/fot. Mat

  • grupa krakowska pawilon czterech kopuł

    Ściąga dla zwiedzających, czyli członkowie Grupy Krakowskiej/fot. Mat

  • grupa krakowska pawilon czterech kopuł

    Ekspozycja w Pawilonie Czterech Kopuł/fot. Mat

  • grupa krakowska pawilon czterech kopuł

    Ekspozycja w Pawilonie Czterech Kopuł/fot. Mat

  • grupa krakowska pawilon czterech kopuł

    Leopold Lewicki, Cyrk


Wystawa zupełnie wyjątkowa

– Tego rodzaju wystaw się nie robi, po raz pierwszy w ten sposób i w tej ilości oddajemy hołd jednej z najciekawszych grup, jaka odcisnęła piętno na sztuce polskiej XX wieku – podkreśla Piotr Oszczanowski, dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu.

Wystawa „Grupa Krakowska 1932-1937” w Pawilonie Czterech Kopuł

Wystawa „Grupa Krakowska 1932-1937” w Pawilonie Czterech Kopuł

Termin od 2 grudnia 2018 do 31 marca 2019

Miejsce Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

Zobacz

Istotnie, wystawa jest wyjątkowa, choćby ze względu na fakt, że prace trzynastu przedstawicieli Grupy Krakowskiej wypożyczyczono z bardzo wielu muzeów m.in. w Warszawie, Poznaniu, Łodzi, Bydgoszczy, Toruniu czy Chorzowie. Żadne miasto w Polsce nie posiada reprezentatywnej kolekcji artystów z okresu 1932-1937, więc trzeba było dopraszać kolejne placówki do tego projektu.

– Udało się wreszcie nawiązać współpracę z kolekcjonerami wśród których są dzieci członków Grupy Krakowskiej – Aleksandra Blondera, Marii Jaremy, Adama Marczyńskiego, Stanisława Osostowicza, Bolesława Stawińskiego – wymienia Piotr Oszczanowski.

Grupa Krakowska-członkowie

  • Aleksander (Sasza) Blonder-André Blondel (1909-1949)
  • Berta Grünberg (1912-1993)
  • Maria Jarema (1908-1958)
  • Franciszek Jaźwiecki (1900-1946)
  • Leopold Lewicki (1906-1973)
  • Adam Marczyński (1908-1985)
  • Stanisław Osostowicz (1906-1939)
  • Mojżesz Schwanenfeld (1907-1942)
  • Bolesław Stawiński (1908-1983)
  • Jonasz Stern (1904-1988)
  • Eugeniusz Waniek (1906-2009)
  • Aleksander Winnicki-Radziewicz (1911-2002)
  • Henryk Wiciński (1908-1943)

Łobuzy w Akademii, policja na wystawie

Kuratorka Barbara Ilkosz wyjaśnia, że wystawa jest rodzajem opowieści o twórczości bardzo młodych ludzi, którzy byli studentami i działali w Krakowie i we Lwowie. – Ich prace odzwierciedlały skomplikowaną dekadę lat 30. z kryzysem ekonomicznym, totalitaryzmami, ale nie była to grupa ze ściśle określonym programem, jak wiele innych – dodaje.

Grupa Krakowska zawiązała się w czerwcu 1932 roku, a punktem zapalnym stał się konflikt w krakowskiej Akademii po wystawieniu grafik o politycznym zabarwieniu Leopolda Lewickiego. Skandal był tak wielki, że wkroczyła policja, która zatrzymała artystę. Relegowano też trzech studentów, wszystkich z pracowni profesora malarstwa, Fryderyka Pautscha. Schronienie znaleźli w krakowskim Związku Polskich Artystów Plastyków, tam wystawili prace i zachwycili nimi samego Leona Chwistka, który stał się patronem grupy.

– Studenci byli postrzegani jako łobuzy w Akademii, gdzie do dziś, nie obrażając nikogo, rozpościera się duch młodopolski – śmieje się druga z kuratorek wystawy, Anna Budzałek z Muzeum Narodowego w Krakowie, ze współpracy z którym powstała ekspozycja. – A oni chcieli zmieniać świat i o tym jest ta wystawa w Pawilonie Czterech Kopuł, o ich próbach – dodaje.

Malarstwo, rzeźba, teatr-sfery zainteresowań

W gronie artystów zaznaczały się z czasem różnice światopoglądowe, zmieniał się skład osobowy. Mottem pozostała jedna niechęć do Akademii, stosowanych tam metod nauczania i zainteresowanie awangardą europejską. W latach 1932-1037 powstały obrazy olejne, grafiki, rzeźby, szkice, projekty kostiumów, współpraca z Teatrem Artystów Cricot (prowadzonym przez Józefa Jaremę, brata Marii, a po wojnie kontynuowany, jako Cricot 2, przez Tadeusza Kantora).

Gwasz „Suczki” Bolesława Stawińskiego

Co szczególnie interesowało Grupę Krakowską? – Widoczna była duża wrażliwość społeczna, stąd wiele scen z życia proletariatu, potem folklor galicyjski, też pod wpływem Chwistka zafascynowanego sztuką prymitywną, wreszcie eksperymenty z zakresu sztuki abstrakcyjnej, czy działaność teatralna – wylicza bogate dossier grupy kuratorka Barbara Ilkosz.

Na wystawie do 31 marca obejrzymy blisko 300 prac artystów związanych z Grupą Krakowską.

Zgłoś uwagę