Wystawa i hymn w Święto Niepodległości Grecji

W tym roku przypada dwusetna rocznica wybuchu greckiego powstania narodowowyzwoleńczego i uzyskania niepodległości Grecji. Do końca marca na pl. Solnym można oglądac wystawę „Greckie Powstanie Narodowowyzwoleńcze 1821–1830”. W samo południe z 25 marca z ratuszowej wieży zabrzmi też hymn Grecji. 


Dokładnie dwieście lat temu, 25 marca 1821 r., metropolita miasta Patra – Germanos (Stylianos Karawangelis) poświęcił sztandar greckich powstańców, wywiesił go w oknie klasztoru Agia Ławra, niedaleko miejscowości Kalavrita na Peloponezie i wezwał do walki z Imperium Osmańskim.

W greckiej tradycji narodowej to wydarzenie zostało przyjęte za początek greckiego powstania narodowowyzwoleńczego, które – po dziewięcioletniej walce – doprowadziło do ostatecznego uznania niepodległości Grecji.

Wystawa „Greckie Powstanie Narodowowyzwoleńcze 1821 – 1830”

Wystawa „Greckie Powstanie Narodowowyzwoleńcze 1821–1830”

Wystawa / W plenerze / Dla wszystkich
Termin od 25 marca 2021 do 31 marca 2021

Miejsce Plac Solny

Zobacz

Stało się to na Konferencji w Londynie w 1830 r., gdzie główne mocarstwa Europy: Francja, Wielka Brytania i Rosja proklamowały powstanie monarchii greckiej, a w 1832 roku zatwierdziły wybór na tron grecki bawarskiego księcia – Ottona I.

Tymczasem już w 1821 r., po szybkim opanowaniu przez greckich powstańców Peloponezu i części wysp Morza Egejskiego, zwołano w Epidauros I Zgromadzenie Narodowe, na którym proklamowano niepodległość Grecji, uchwalono konstytucję i wybrano tymczasowy rząd, na którego czele stanął Aleksandros Mawrokordatos.

Początki powstania greckiego nie były łatwe, towarzyszyła im niechęć ze strony mocarstw europejskich, które parę lat wcześniej – w 1815 r., na kongresie w Wiedniu – podpisały porozumienie (tzw. Święte Przymierze), które miało zachować ówczesne granice państwowe w Europie oraz konserwatywny system władzy.

Pomimo tego Grecy mężnie walczyli na lądzie i na morzu, odnosząc szereg zwycięstw.

Przyczyniła się do tego wrodzona waleczność Greków, czego doskonałym przykładem są Soulioci, lud zamieszkały w górach Epiru, porównywany do starożytnych Spartan, ale też Klefci – inaczej zbójnicy, wyjęci spod prawa Grecy, którzy od lat zajmowali się przede wszystkim walką, głównie z Turkami, stając się zapleczem wojskowym i doborową armią powstańczą.

Na morzu także dominowali Grecy, ponieważ flota handlowa Imperium Osmańskiego znajdowała się w ich rękach, dodatkowo – za zgodą sułtana – została ona dobrze uzbrojona, aby oprzeć się piractwu na Morzu Śródziemnym.

Było to piętnaste z kolei powstanie Greków przeciw okupacji tureckiej i od samego początku przybrało bardzo okrutny charakter. Głośne w Europie stało się wymordowanie 25 tysięcy bezbronnych mieszkańców wyspy Chios czy zdobycie przez Osmanów greckiej twierdzy Messolonghi, gdzie po wtargnięciu do miasta Turcy wyrżnęli trzy tysiące mieszkańców, a ich głowy zatknęli na murach twierdzy. Pozostali obrońcy zamknęli się w prochowni, którą wysadzili w powietrze, ginąc na miejscu.

Dwa lata wcześniej przybył do twierdzy lord George Byron, aby wspomóc broniących się tam Greków, lecz niestety wkrótce zmarł na malarię.

Takich epizodów było więcej. To okrucieństwo ze strony Osmanów, zwróciło jednak uwagę europejskiej opinii publicznej, która od początku wspierała powstańców greckich, zbierając fundusze i rekrutując ochotników do walki o wolność Grecji.

Największym polskim orędownikiem sprawy greckiej był książę Adam Czartoryski, który podczas pobytu w Szwajcarii organizował werbunek oddziałów fillhelleńskich z całej Europy. Natomiast we wspomnianej twierdzy Messolonghi jeden z bastionów nosił nazwę Kościuszko, co oznacza, że walczyli tam również Polacy.

Powstawały liczne heterie, towarzystwa przyjaciół Grecji, prasa w każdym dużym mieście Europy relacjonowała na bieżąco wydarzenia z Grecji. To wszystko zmusiło rządy poszczególnych mocarstw europejskich do zaangażowania się w konflikt po stronie greckiej.

W konsekwencji, w 1827 r., sprzymierzona flota angielsko-francusko-rosyjska pokonała armadę turecko-egipską pod Navarino.

W następnych latach (1828 i 1829) wojska rosyjskie pokonały armię osmańską w otwartej wojnie rosyjsko-tureckiej i zmusiły Imperium Osmańskie do podpisania traktatu pokojowego w Adriannopolu, na mocy którego Grecja uzyskała autonomię, a następnie niepodległość.

Ostatecznie w 1831 r. Turcja uznała Niepodległe Państwo Greckie, podpisując traktat w Stambule.



Zgłoś uwagę