Cmentarz Grabiszyński

Jeden z najstarszych i największych wrocławskich cmentarzy. Wyróżnia się pięknymi dębowymi i grabowymi alejami, które nadają mu parkowy charakter. W przeszłości składał się z trzech części. 


Dziś wykorzystywana jest tylko jedna tzw. Grabiszyn II. Pozostałe zlikwidowano. Jedynie przy pętli tramwajowej pozostały groby dzieci, chowanych tuż po wojnie.

Pomnik Wspólnej Pamięci

Po tej stronie ul. Grabiszyńskiej, w parku, w okolicach dawnego krematorium stanął Pomnik Wspólnej Pamięci. Granitowy mur z płytami nagrobnymi mieszkańców Breslau – chrześcijan i Żydów przypomina o zniszczonych po wojnie cmentarzach. Pomnik zaprojektował Tomasz Tomaszewski, Alojzy Gryt i Czesław Wesołowski.

Kaplica

Kaplicę cmentarną, którą mijamy tuż przy wejściu na Cmentarz Grabiszyński zaprojektował Johann Robert Mende, architekt i miejski radca budowlany ds. budownictwa lądowego we Wrocławiu. Mende projektował wiele budowli komunalnych - m.in. gazownię przy Trzebnickiej, hale gimnastyczne, szkoły.

Na Cmentarzu Grabiszyńskim zachowano kilka przedwojennych pomników, w tym nagrobek Rafała Maszkowskiego (pole 40), wybitnego polskiego skrzypka i dyrygenta Breslauer Orchester Verein. Nad wiecznym snem artysty czuwa anioł grający na skrzypcach. Maszkowski urodził się we Lwowie, ale karierę zrobił w Breslau. Jego starania o dyrygenturę w mieście wspierał niemiecki kompozytor Johannes Brahms. Nutowy zapis, zdobiony złotem na jego nagrobku to fragment „Rapsodii” Brahmsa.

Warto zwrócić uwagę na zabytkowy pomnik z różowego piaskowca aktorki Vilmy Illing (pole 39). Jest on rzeźbą wspierającej się o pomnik płaczącej kobiety. Vilma Illing występowała m.in. w Marburgu, Bielsku, Moguncji, a potem w Berlinie. Do wrocławskiego Teatru Miejskiego zaangażowano ją w1896 roku. Była sławną aktorką, zwykle grała role nowoczesnych kobiet.

Tu spoczywają

Lothar Herbst (pole 9A), urodził się w Breslau jako obywatel niemiecki, a jego pasją stał się język polski i Polska. Był poetą, tłumaczem, krytykiem literackim, redaktorem naczelnym Polskiego Radia Wrocław. Działał w opozycji demokratycznej w czasach PRL.

Andrzej Waligórski (pole 5), na jego nagrobku przeczytamy cytat: „Być może jest taka wyspa”. Poeta, satyryk, radiowiec, twórca bajeczek Babci Pimpusiowej, postaci Dreptaka i docenta Bassetta urodził się w Nowym Targu. Pracował w rozgłośni PR we Wrocławiu. Tam powstała audycja Studio 202 (od numeru redakcyjnego pokoju).

Jan Kaczmarek (pole 4), satyryk, tekściarz, współtwórca legendarnego Studia 202 i wrocławskiego kabaretu Elita. Autor tak znanych piosenek, jak „Czego się boisz, głupia?", „Panie Czesławie”, „Kurna chata”, „Pero, pero”.

Tadeusz Szwed, wrocławski fotoreporter, leży na polu 32A. W latach 70. zaczął współpracę z „Gazetą Robotniczą”, na której łamach publikował niemal 30 lat.

Kazimierz Michalczyk, jego grób przypomina o tragicznych wydarzeniach stanu wojennego (pole 16). Michalczyk miał 27 lat, był pracownikiem Elwro i 31 sierpnia 1982 roku został postrzelony w czasie manifestacji „Solidarności”. Zmarł w szpitalu.
Andrzej Adamus, założyciel Wydawnictwa Dolnośląskiego (pole 9), pomysłodawca wielu serii i książek m.in. „A to Polska właśnie”, „Biblioteka klasyki”, „Encyklopedia Wrocławia”.

Marek Długosz (pole 6), gitarzysta, animator Wrocławskiego Towarzystwa Gitarowego, organizator festiwali i warsztatów gitarowych. Był członkiem Wrocławskiego Kwartetu Gitarowego, z którym m.in. dokonał światowego prawykonania „Concierto de Wrocław” na cztery gitary i orkiestrę Jaime Zenamona. „Hommage à Chopin", „Romance de Amor" , „On the way..." i „ Latin Guitar” - te płyty zdążył nagrać.

Jarema Klich (pole52) - gitarzysta klasyczny i pedagog. Adiunkt Akademii Muzycznej we Wrocławiu i nauczyciel w Zespole Szkół Muzycznych w Legnicy, współtwórca Wrocławskiego Festiwalu Gitarowego Gitara +.

Zygmunt Molik (pole 7), aktor Teatru Laboratorium Jerzego Grotowskiego.

Jan Różewicz, reżyser teatralny, poeta, eseista, dramaturg i scenarzysta filmowy (pole 48U).

Paweł Krotoski, lubiany przez kolegów i słuchaczy, prezenter wrocławskiego Radia RAM, popularny Kroton (pole KIIB).

Wybitny slawista Marian Jakóbiec [pole 34], prof. Janina Bogusławska-Jaworska [pole 20], założycielka i twórczyni Kliniki Onkologii i Hematologii Dziecięcej, prof. Władysław Czapliński [pole 13], wybitny historyk, znawca dziejów siedemnastowiecznej Polski.

Adam Wójcik (pole 16), ikona i legenda polskiego sportu, a także symbolem Wrocławia, nie tylko sportowego.

Zobacz przewodnik po wrocławskich nekropoliach

Zgłoś uwagę