Rozpad Związku Sowieckiego

Poprzednie   Następne 

ZSRR upadł, bo przegrał i wojnę, i pokój. Dojście do władzy w roku 1985 Michaiła Gorbaczowa, który zdaje sobie sprawę z nieuniknionej klęski Armii Czerwonej w Afganistanie, oznacza koniec zimnej wojny. Cztery lata później wojska sowieckie wycofują się z Afganistanu, a Moskwa zgadza się na demontaż swego imperium: w lecie i na jesieni roku 1989 kraje satelickie zaczynają demokratyczną transformację ustrojową. Rok później Niemcy ponownie się jednoczą, a sam Związek Sowiecki przekształca się w grudniu 1991 roku we Wspólnotę Niepodległych Państw. Ale ZSRR upada również dlatego, że przegrał pokój. Pozostał przy gospodarce niedostatku, a imperium utrzymuje swą spoistość wewnętrzną dzięki obawie przed interwencją zbrojną. W sierpniu 1991 roku wysokiej rangi aparatczycy, dla których wprowadzane reformy są nie do przyjęcia, organizują próbę puczu wymierzoną w Gorbaczowa. Nie udaje się ona dzięki mobilizacji ludowej, szczególnie w Moskwie, gdzie ruchowi oporu przewodzi Borys Jelcyn. 8 grudnia prezydenci Rosji, Ukrainy i Białorusi uznają w trakcie spotkania, że ZSRR przestał istnieć. Tę decyzję potwierdza 25 grudnia rezygnacja Gorbaczowa z prezydentury.