Obrączka rotmistrza Pileckiego

Witold Pilecki, bohaterski rotmistrz, który z własnej woli został więźniem Auschwitz i sporządził pierwszy w świecie raport o Holocauście, a w stalinowskiej Polsce wykonano na nim wyrok śmierci, będzie miał pomnik we Wrocławiu, na Promenadzie Staromiejskiej niedaleko Opery. W drodze konkursu wybrano projekt autorstwa znakomitego rzeźbiarza Jerzego Kaliny.

Jest to czarna, żelazna obrączka o średnicy 3,5 m osadzona skośnie na cokole z polerowanego kamienia. Przywodzi na myśl biżuterię patriotyczną, noszoną po powstaniu styczniowym. To symbol wierności ojczyźnie i ideałom, które wyznawał rotmistrz. W dziewiętnastowiecznej Polsce obrączka bywała jedyną pamiątką po skazańcach, których mogił nikt nie znał. Mimo historycznych nawiązań walorem projektu jest świeżość i oryginalność. Powściągliwa forma monumentu niesie uspokojenie.

Wewnątrz obrączki znajdzie się inskrypcja z imieniem, nazwiskiem, orzełkiem, stopniem wojskowym oraz słowa: „Bo choćby mi przyszło postradać me życie – Tak wolę – niż żyć, a mieć w sercu ranę”. To zdanie z listu napisanego w więzieniu w 1947 roku do Józefa Różańskiego, jednego z najstraszniejszych oprawców ubeckich, który nadzorował również śledztwo w sprawie rotmistrza Pileckiego.

Od roku imię rotmistrza Pileckiego nosi rondo u zbiegu ulic Strzegomskiej, Granicznej i Mińskiej, na trasie do wrocławskiego lotniska.