Nieznany Wrocław - Muzeum Archidiecezjalne

Na Ostrowie Tumskim, między seminarium duchownym a kościołem pw. św. Idziego jest budynek Muzeum Archidiecezjalnego. Zabytki zgromadzone w tym miejscu pochodzą z kościołów i kaplic całego Śląska. Ale nie tylko…

  • Nieznany Wrocław - Muzeum Archidiecezjalne

    Nieznany Wrocław - Muzeum Archidiecezjalne

  • Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu; fot. Tomasz Walków

    Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu; fot. Tomasz Walków

  • Na schodach, w przejściach i korytarzach... wszędzie eksponaty; fot. Tomasz Walków

    Na schodach, w przejściach i korytarzach... wszędzie eksponaty; fot. Tomasz Walków

  • Eksponaty kolekcji kardynała Henryka Gulbinowicza – Etruskowie i Grecyfot. Tomasz Walków

    Eksponaty kolekcji kardynała Henryka Gulbinowicza – Etruskowie i Grecyfot. Tomasz Walków

  • "Madonna pod Jodłami"; fot. Tomasz Walków

    "Madonna pod Jodłami"; fot. Tomasz Walków

  • Św. Jan Chrzciciel z ok. 1160 roku - najstarsza romańska figura na Dolnym Śląsku; fot. Tomasz Walków

    Św. Jan Chrzciciel z ok. 1160 roku - najstarsza romańska figura na Dolnym Śląsku; fot. Tomasz Walków

  • W sali gotyckiej, największy eksponat przedstawia św. Jerzego. Tego walczącego ze smokiem rycerza spotykamy na każdym niemal kroku; fot. Tomasz Walków

    W sali gotyckiej, największy eksponat przedstawia św. Jerzego. Tego walczącego ze smokiem rycerza spotykamy na każdym niemal kroku; fot. Tomasz Walków

  • Tablice gliniane z pismem klinowym; fot. Tomasz Walków

    Tablice gliniane z pismem klinowym; fot. Tomasz Walków

  • Żywot świętego Jana Chrzciciela, dzieło było przed II wojną światową w katedrze wrocławskiej; fot. Tomasz Walków

    Żywot świętego Jana Chrzciciela, dzieło było przed II wojną światową w katedrze wrocławskiej; fot. Tomasz Walków

  • Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu; fot. Tomasz Walków

    Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu; fot. Tomasz Walków

  • Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu; fot. Tomasz Walków

    Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu; fot. Tomasz Walków

  • Tablica fundacyjna kościoła pw. św. Krzyża we Wrocławiu; fot. Tomasz Walków

    Tablica fundacyjna kościoła pw. św. Krzyża we Wrocławiu; fot. Tomasz Walków

  • Szaty liturgiczne, które swoją ręką miała wyszywać sama św. Jadwiga; fot. Tomasz Walków

    Szaty liturgiczne, które swoją ręką miała wyszywać sama św. Jadwiga; fot. Tomasz Walków

  • Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu; fot. Tomasz Walków

    Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu; fot. Tomasz Walków

  • Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu; fot. Tomasz Walków

    Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu; fot. Tomasz Walków

  • Legendarne odbicie stóp św. Wojciecha na kamieniu; fot. Tomasz Walków

    Legendarne odbicie stóp św. Wojciecha na kamieniu; fot. Tomasz Walków

  • Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu; fot. Tomasz Walków

    Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu; fot. Tomasz Walków

  • Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu; fot. Tomasz Walków

    Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu; fot. Tomasz Walków

  • Eksponaty kolekcji kardynała Henryka Gulbinowicza – Etruskowie i Grecyfot. Tomasz Walków

    Eksponaty kolekcji kardynała Henryka Gulbinowicza – Etruskowie i Grecyfot. Tomasz Walków

  • Wszystkiego osobiście dopilnuje gospodarz miejsca ks. prof. Józef Pater; fot. Tomasz Walków

    Wszystkiego osobiście dopilnuje gospodarz miejsca ks. prof. Józef Pater; fot. Tomasz Walków

  • Mumia 8-letniego chłopca z IV wieku przed Chrystusem; fot. Tomasz Walków

    Mumia 8-letniego chłopca z IV wieku przed Chrystusem; fot. Tomasz Walków

  • "Chrystus w mistycznej tłoczni" z 1486 roku; fot. Tomasz Walków

    "Chrystus w mistycznej tłoczni" z 1486 roku; fot. Tomasz Walków

  • Czarnoskóry św. Maurycy; fot. Tomasz Walków

    Czarnoskóry św. Maurycy; fot. Tomasz Walków


Z zewnątrz budynek nie zwraca większej uwagi. Ot, jeden z wielu podobnych w tej części miasta. Jednak wchodząc do środka na każdym kroku otaczają nas zabytki. Chociaż na zwiedzanie tego obiektu należałoby poświęcić co najmniej kilka godzin, to my zobaczyliśmy najciekawsze eksponaty w kilkanaście minut. Przewodnikiem naszym był ks. prof. Józef Pater, dyrektor muzeum.

Najcenniejsze i najstarsze

Od razu przy wejściu, naprzeciw kasy i sklepiku muzeum, w pięknej oprawie błękitnego pomieszczenia można podziwiać „Madonnę pod Jodłami”. Wcześniej dzieło wisiało we wrocławskiej katedrze, po wojnie obraz został wywieziony a we Wrocławiu została jego kopia. Dopiero w 2012 roku obraz wrócił do Polski. Jest to dzieło namalowane przez Łukasza Cranacha Starszego, niemieckiego renesansowego grafika i malarza. Powstał w 1510 roku na zamówienie dziekana kapituły katedralnej.

Jest tu także "Księga Henrykowska" – „Liber fundationis claustri sanctae Mariae Virginis in Heinrichow” (łac. Księga założenia klasztoru świętej Marii Dziewicy w Henrykowie). W zapiskach z 1270, na karcie 24 znajduje się zdanie, które jest uważane za najstarsze zapisane w języku polskim: „Gdy zaś tam przez pewien czas przemieszkiwał, pojął za żonę córkę jakiegoś kleryka, chłopkę grubą i zupełnie niezdarną. Lecz trzeba wiedzieć, że za owych dni były tu w okolicy młyny wodne ogromnie rzadkie, przeto żona tego Bogwała Czecha stała bardzo często przy żarnach mieląc. Litując się nad nią mąż jej Bogwał mówił: „Sine, ut ego etiam molam” – to jest po polsku: „Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj!” Tak ów Czech na zmianę mełł z żoną i często obracał kamień tak jak żona”.

10 marca 2014 Księga Henrykowska została nominowana do wpisania na listę UNESCO „Pamięć Świata”

Zwiedzając Muzeum Archidiecezjalne zwraca uwagę, że nie tylko w poszczególnych salach, ale dosłownie wszędzie mijamy sakralne eksponaty. W jednej z sal spotykamy św. Jana Chrzciciela. Nie jest to nic dziwnego, wszak ów święty od samego początku patronuje wrocławskiej katedrze. Na tę figurę jednak zwracamy uwagę. Jest to najstarsza romańska figura na Dolnym Śląsku.

Skąd tu tyle tego?

Pierwsza myśl powołania do życia Muzeum Diecezjalnego - przemianowanego później na Muzeum Archidiecezjalne - zrodziła się w związku z ogromnymi zniszczeniami znacznej ilości przedmiotów zabytkowych wycofanych z kultu religijnego podczas brutalnie przeprowadzonej sekularyzacji klasztorów śląskich w roku 1810 przez władze pruskie, bądź też nasilonej przebudów kościołów pod koniec XIX wieku, którym nie odpowiadało wyposażenie z dawnych zabytkowych, nierzadko drewnianych świątyń. Wiele bezcennych przedmiotów powędrowało wczas na strychy lub do piwnic. Najczęściej jednak palono je, według przyjętej już wcześniej zasady aby "świętość się nie poniewierała". Wiele rzeczy ginęło bezpowrotnie. Kolejny włodarze kościelni apelowali do księży aby otoczyli szczególną troską zabytki. Wrocławski kardynał z przełomu wieku, Jerzy Kopp, powołał do istnienia muzeum kościelne.

Nakazał również w całej diecezji przeprowadzić ogólną inwentaryzację rzeczy zabytkowych i cennych i rozpoczął konkretne działania na rzecz utworzenia Muzeum Diecezjalnego. W związku z tym powołał dyrektora muzeum oraz wyznaczył pomieszczenia na przyszłe ekspozycje. Pierwszym dyrektorem został ksiądz doktor Józef Jugnitz, zarządzający już od 31 lipca 1895 roku kościelnymi zbiorami archiwalnymi i bibliotecznymi, autor licznych prac z zakresu dziejów Śląska, był on jednym z największych śląskich historyków Kościoła.

Nie tylko Śląsk

Przez te lata zgromadziło się w tym miejscu tysiące różnych eksponatów. Głównie ze Śląska. Ale są też wyjątkowe eksponaty kolekcji kardynała Henryka Gulbinowicza – Etruskowie i Grecy. W sąsiadującej z tą kolekcją sali można zobaczyć także m.in. mumie 8-letniego chłopca z IV wieku przed Chrystusem, czy tablice gliniane z pismem klinowym.

Zgłoś uwagę