Miejscówka powoli dobiega końca

ZAGADKA 5

Tl oióyg wznkdskpnp br znów egć opczątdi
Chpć ipntygit tdn mkgstp ipsztpwgł mgjątdi.
Pbkdtnkc złgmgnrch tp opmnki nkdchulbnr
K śwkgedi wregyzdń eug zbrt wkdul zalbnrch.

Tu pióra wzniesiono by znów dać początek
Choć kontrakt ten miasto kosztował majątek.
Obietnic złamanych to pomnik niechlubny
I świadek wydarzeń dla zbyt wielu zgubnych.


PODPOWIEDŹ do zagadki 5

W tę wkpsdnną nkdezkduę chrbg nkd ogegłp
Apyącrch dmpcjk  brłp wszgi nkdmgłp.
Iyzrż zd Sztgnegydm tltgj skę soptiguk
K wgżnr epilmdnt ygzdm opeoksguk.

W tę wiosenną niedzielę chyba nie padało
Gorących emocji  było wszak niemało.
Krzyż ze Sztandarem tutaj się spotkali
I ważny dokument razem podpisali.

ODPOWIEDŹ - Villa Colonia

„Miejscówka” z zagadki nr 5 jest bezpośrednio związana z ostatnim dniem Festung Breslau. U schyłku II wojny światowej miasto Breslau zostało zamienione w twierdzę. Przed cywilną ludnością bardzo długo ukrywano stan faktyczny i dlatego też ewakuacja przebiegała bardzo opornie. W pierwszej kolejności objęła tylko kobiety i dzieci. Sytuacja wyglądała jednak coraz gorzej. Zadziwiające może być to, że kiedy Berlin został już zdobyty a Hitler popełnił samobójstwo, Breslau nadal zaciekle się bronił, a w piwnicach zrujnowanych kamienic wciąż ukrywało się przed radzieckimi bombami około 140 tysięcy niemieckich cywili. Wkrótce po zdobyciu Berlina generał Niehoff, dowódca Festung Breslau, otrzymał depeszę przekazującą pełnię praw do podjęcia jakiejkolwiek decyzji dotyczącej miasta. Kapitulacja była nieunikniona. Doszło do niej w niedzielę, 6 maja 1945 roku. Ale jeszcze tego samego dnia w porannym wydaniu „Frontzeitung der Festung Breslau – Schlesische Tageszeitung” na pierwszej stronie ukazał się tekst pod wymownym tytułem „Widerstand gegen die Sowjets geht weiter!” (Opór przeciwko Sowietom będzie kontynuowany!). Akt bezwarunkowej kapitulacji został podpisany przez generała Niehoffa oraz generała Głuzdowskiego. Skończyła się wojna a miasto Breslau pod nową nazwą „Wrocław” zostało włączone w granice Polski. Jednak przez długie lata nadal zadawano sobie pytanie: gdzie dokładnie został podpisany akt kapitulacji?

Odpowiedź na to pytanie przyszła dopiero po 25 latach od zakończenia wojny. Żadne źródła nie podawały opisu tego miejsca i dopiero profesor Karol Jońca, współautor książki "Upadek Festung Breslau", zidentyfikował właściwy budynek na początku lat 60-tych XX wieku. Dzisiaj nie ma już żadnych wątpliwości, że tym miejscem była Villa Colonia mieszcząca się na wrocławskich Krzykach przy ul. Rapackiego 14. To właśnie tam stacjonował sztab generała Głuzdowskiego.

„Wzniesienie” piór oznaczało w zagadce symboliczne podpisanie dokumentu, zaś początek oznacza nowy rozdział w historii miasta. Wymieniony w zagadce majątek oznacza straty, jakie poniosło miasto – zwłaszcza w ostatnich dniach zaciekłej obrony twierdzy. „Złamane obietnice” oznaczają zapisy dokonane w akcie kapitulacji – żadne zobowiązania wobec poddających się Niemców nie zostały spełnione zaś Villa Colonia pozostała niemym świadkiem wydarzeń, które doprowadziły do zguby wiele istnień ludzkich. Wiemy, że dzień 6 maja był dniem bardzo spokojnym i prawdopodobnie bezdeszczowym. Znaczenie wydarzeń, które się w tym dniu rozegrały, było ogromne i zwiastując nadchodzący koniec wojny musiały wzbudzać gorące emocje. „Krzyż” i „Sztandar” to symboliczne określenia generałów, którzy sygnowali akt kapitulacji Festung Breslau – generał Niehoff był odznaczony „Złotym Krzyżem”, zaś generał Głuzdowski – orderem „Czerwonego Sztandaru”.

Dzień po kapitulacji Festung Breslau w Moskwie zdobycie twierdzy uczczono salutem z 224 dział.