| inne kontakty zagraniczne | |
- Berlin (Niemcy):
W listopadzie 1987 r. przedstawiciele władz Berlina Zachodniego próbowały nawiązać nieskutecznie kontakt z ówczesnymi władzami Wrocławia. Po przełomie 1989/90 r. samorząd wrocławski próbował wznowić kontakty, jednak w międzyczasie Berlin stał się stolicą zjednoczonych Niemiec i jednym z najważniejszych metropolii europejskich, co oczywiście zmieniło optykę strony niemieckiej. Pomimo to, wrocławska obecność w Berlinie jest ważna i potrzebna. Rozumieją to władze Wrocławia, które, kilkukrotnie organizowały większe imprezy promocyjne. Np. w czerwcu 1996 r. miał miejsce cykl imprez kulturalnych i gospodarczych pod nazwą „Dni Wrocławia w Berlinie”. Tą dość sporą akcję promocyjną władze Wrocławia przy współpracy m.in. Fundacji dla Porozumienia Europejskiego „Krzyżowa” i wsparciu Ambasady i Instytutu Kultury Polskiej. Na Freie Universität Berlin wystawiono m.in. prace studentów Akademii Sztuk Pięknych, odbywały się pokazy filmów dokumentalnych. Koncertował wrocławski mistrz gitary klasycznej Krzysztof Pełech. Odbyła się prezentacja wrocławskich biur turystycznych, inicjatyw społeczno – kulturalnych Fundacji „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego, Towarzystwa im. Edyty Stein, Wrocławskiej Gminy Żydowskiej, Wrocławskiego Towarzystwa Samopomocy Niepełnosprawnych i innych. Urząd Miejski, Dolnośląska Izba Gospodarcza, wrocławskie biura nieruchomości wspólnie zaprezentowały ofertę współpracy gospodarczej w trakcie imprezy pod hasłem „Giełda Nieruchomości”. Delegacja władz Wrocławia z prezydentem Bogdanem Zdrojewskim spotkała się z przedstawicielami władz Brandenburgii oraz burmistrzem Berlina Eberhardem Diepgenem. Wrocławski Urząd Miejski uczestniczy regularnie na jednych z największych targów turystycznych w Europie – ITB, co jest dobrą okazją do promocji i zaznaczenia obecności Wrocławia w samym Berlinie.
Ostatnim akcentem wrocławskim w Berlinie była w czerwcu 2002 r. prezentacja stolicy Dolnego Śląska, jako kandydata do organizacji EXPO 2010. Impreza, w której udział wzięła m.in. przewodnicząca Rady Miejskiej Grażyna Tomaszewska, przeprowadzona była we współpracy z Ambasadą Polską, skierowana zaś była głównie dla dziennikarzy i kół przedsiębiorców berlińskich.
- Brieve (Francja):
W styczniu 1982 r. zawiązało się stowarzyszenie „Solidarite Brive - Pologne”, które wspierało przy poparciu tamtejszych władz Brieve charytatywnie mieszkańców Wrocławia w najcięższych latach Stanu Wojennego. W 1992 r. zorganizowano w Brieve uroczystości 10-lecia rozpoczęcia tamtych działań. Uczestniczyli w nich wiceprzewodniczący Rady Miejskiej Wrocławia Leonard Smołka, przedstawiciel Komitetu Charytatywnego przy Kurii Wrocławskiej ks. Dzielak oraz grupa dzieci i młodzieży z wrocławskich Osobowic. Delegacja wrocławska została bardzo ciepło przyjęta. Rozważano nawet nawiązanie współpracy szkolnej, wymianę doświadczeń samorządowych itp., lecz ostatecznie kontakty te nie przybrały postaci sformalizowanej.
- Charków (Ukraina):
Próby nawiązania kontaktów miały miejsce jesienią 1991 r. W listopadzie tegoż roku reprezentant klubu demokratów w charkowskiej Radzie Miejskiej dr Aleksander Kopieliowicz zwrócił się do wrocławskiej Rady Miejskiej z pytaniami dotyczącymi procesu prywatyzacji komunalnego handlu i usług, który we Wrocławiu był już głęboko zaawansowany, zaś na sowieckiej jeszcze Ukrainie głęboko w powijakach. Dr Kopieliowicz przesłał jednocześnie wyrazy uznania dla przemian, jakie udało się dokonać w Polsce i we Wrocławiu po 1989 r. oraz przekonanie, iż uda się przynajmniej część z tych doświadczeń wykorzystać na Ukrainie.
- Dortmund (Niemcy):
Począwszy od 1981 r. szereg organizacji społecznych, zwłaszcza związanych z tamtejszymi parafiami katolickimi, wspieranych przez władze miasta niosło dla wrocławian, zwłaszcza najmłodszych pomoc charytatywną.
W 1991 r. środowiska zaangażowane w tą współpracę utworzyły Dortmundzko - Wrocławską Fundację Partnerstwa Międzyparafilnego im. św. Jadwigi. Tamtejsi radni proponowali w 1991 r. rozszerzenie kontaktów na płaszczyznę samorządów szczególnie w zakresie problemów opieki socjalnej. Promotorem tej współpracy we Wrocławiu był zwłaszcza radny Henryk Mikorski. Do nawiązania bardziej sformalizowanej współpracy jednak nie doszło. W ostatnich latach, dzięki współpracy z Instytutem Kultury Polskiej w Dortmundzie kilkukrotnie doszło do prezentacji kulturalnych wrocławskich placówek muzealnych.
- Genewa (Szwajcaria):
Współpraca z tym ważnym miastem europejskim, siedzibą tak istotnych organizacji międzynarodowych przynieść może Wrocławiowi szereg korzyści.
Jest to o tyle realne, iż współpracą taką wydają się być sami Szwajcarzy.
W dniach 2-9 września 2001 r. gościła we Wrocławiu z wizytą zapoznawczą delegacja władz Genewy. Omawiano możliwości współpracy na polu administracyjnym, kulturalnym i gospodarczym. Pierwszym efektem tych kontaktów było zaproszenie przedstawicieli Urzędu Miejskiego Wrocławia na prestiżowe targi książki w maju 2002 r. Dało to również sposobność do rewizyty prezydenta Stanisława Huskowskiego u władz Genewy.
- Kijów (Ukraina): Pierwsze kontakty nawiązano w listopadzie 1990 r. Przewodniczący Rady Miejskiej Wrocławia Stanisław Miękisz zwrócił się wówczas do władz Kijowa z propozycją nawiązania współpracy partnerskiej. Argumentował, iż zachodzące w ostatnich latach zmiany wymuszają przebudowę dotychczasowych kontaktów i przedstawił Wrocław jako pomost Kijowa na Zachód, deklarując gotowość podzielenia się doświadczeniami w budowie samorządności, oferując pomoc przy nawiązywaniu kontaktów podmiotów gospodarczych. W październiku 1991 r. do Kijowa udała się na zaproszenie tamtejszej Rady Deputowanych Ludowych delegacja wrocławska pod kierownictwem prof. S. Miękisza, wiceprezydenta miasta Krzysztofa Turkowskiego oraz rektora Uniwersytetu Wrocławskiego prof. Wojciecha Wrzesińskiego. W latach 1992/93 prowadzono rozmowy w celu uruchomienia połączenia lotniczego Wrocławia z Kijowem, czego jednak z różnych przyczyn nie udało się przeprowadzić. W lutym 1998 r. delegacja wrocławskiego Teatru Muzycznego gościła w kijowskiej Operetce. Przy wsparciu Ambasady Polskiej planowano nawiązanie współpracy obu placówek, a także z Kijowską Dziecięcą Akademią Sztuki. Incydentalne w większości przejawy współpracy władz i instytucji obu miast nigdy nie przybrały, jak dotąd, trwalszych form organizacyjnych.
- Leeds (Wielka Brytania):
Po ogłoszeniu stany wojennego w Polsce w 1981 r. grupa członków Partii Pracy i związków zawodowych w mieście Leeds zorganizowała komitet - Leeds Polish Solidarity, którego celem było wsparcie polityczne, moralne, materialne aresztowanych członków NSZZ „S” i ich rodzin, zamieszkałych we Wrocławiu. W 1989 r. komitet ów zwrócił się do Rady Miejskiej Leeds z prośbą o nawiązanie współpracy z miastem Wrocław. Doszło wówczas do kontaktów z Wrocławskim Komitetem Obywatelskim oraz Urzędem Wojewody Wrocławskiego. Przedstawiciele Leeds pojawili się we Wrocławiu dopiero w lutym 1991 r.
Pomimo snucia pewnych planów i dość rozbudowanych kontaktów szeregu osób i instytucji do bezpośredniej współpracy obu miast nigdy jednak nie doszło, mimo iż Rząd Wielkiej Brytanii utworzył nawet specjalny fundusz, z którego miasta brytyjskie mogły korzystać w swych kontaktach i wspieraniu organizacji w Europie Wschodniej.
- Lyon (Francja):
Kontakty pomiędzy obu miastami zostały nawiązane już w początku lat 70 - tych. W 1971 r. wojewoda wrocławski reprezentujący miasto podpisał nawet umowę partnerską z władzami Lyonu, lecz niewiele z niej w kolejnych dziesięcioleciach wynikło. Próbowano ją przedłużyć i odnowić po 1986 r. Zredagowano nawet projekt postanowienia o współpracy na lata 1987-1990 w zakresie wymiany doświadczeń, co do działalności służb komunalnych, kultury, ochrony środowiska, gospodarki wodnej, służby zdrowia i opieki społecznej. Odpowiedni dokument podpisali wojewoda Janusz Owczarek i mer Lyonu Francisque Collombe jednak w obliczu wydarzeń w Polsce u schyłku lat 80 - tych do wypełnienia go konkretnymi działaniami nie doszło.
- Ostrawa (Czechy):
Położoną w sporym oddaleniu Ostrawę łączy z Wrocławiem położenie nad Odrą. Szczególnie po powodzi 1997 r. władze obu miast zdały sobie sprawę, iż współpraca w dziedzinie ochrony przeciwpowodziowej jest konieczna. Wymiana informacji i doświadczeń odbywa się oczywiście przy udziale władz wojewódzkich. Od kilku lat organizowane są również w Ostrawie „Dni Dolnego Śląska” z widocznym udziałem Wrocławia, który przedstawia w trakcie ich trwania własną ofertę gospodarczą i turystyczną.
- Praga (Czechy):
Stolica Czech to miejsce stosunkowo licznych prezentacji kulturalnych i gospodarczych Wrocławia, regularnie organizowanych od kilku lat przy udziale Ambasady Polskiej i Instytutu Kultury Polskiej. M.in. w 1999 r. Wrocław prezentował się dla przedstawicieli władz czeskich oraz dziennikarzy razem z dwoma sąsiedzkimi gminami Długołęką i Kobierzycami. W 2000 r. w położonym obok Mostu Karola znanym klubie praskim „Lavka” odbyła się większa prezentacja kulturalna z udziałem m.in. grup muzycznych „Chudoba”, „Klich Trio”, pokazem mody wrocławskiego projektanta Marka Stanielewicza oraz degustacją kuchni polskiej zorganizowaną przez wrocławskich restauratorów i firmy z branży spożywczej. Impreza cieszyła się bardzo dużą popularnością wśród prażan, którzy nawiedzali ją tłumnie. Od 1993 r. wrocławski Urząd Miejski uczestniczy w praskich Targach Turystycznych „Holiday World”. Rozważana jest możliwość nawiązania współpracy partnerskiej z jedną z dzielnic Pragi, która jako miasto jest przecież kilkukrotnie większa od Wrocławia. W 2001 r. władze Wrocławia zawarły umowę z Instytutem Kultury Polskiej, który zobowiązał się do podejmowania stałych prezentacji naszego miasta w Pradze.
- Sofia (Bułgaria):
Próbę współpracy podjęto u schyłku lat 80 - tych. Podpisano nawet umowę, która formalnie miała obowiązywać w latach 1989-1990. Uczestnikami, tej nie kontynuowanej później współpracy ze strony wrocławskiej mieli być m. in. Opera i Teatr Lalek oraz zakłady przemysłowe: Pollena, Jelcz.
- Son en Breugel (Holandia):
Na przełomie lat 80/90 Fundacja „Mensen von Mensen” („Ludzie – Ludziom”) wspierana przez władze tego holenderskiego miasta niosła pomoc dzieciom wrocławskim chorym na fenyloketonurię, dostarczając lekarstwa i nieobecną jeszcze wówczas na polskim rynku odpowiednią dietetyczną żywność.
- Strasburg (Alzacja - Francja):
Współpraca ze stolicą Alzacji, siedzibą Parlamentu Europejskiego datuje się od czasów powstania Wrocławskiego Komitetu Obywatelskiego. W czerwcu 1990 r. przedstawiciele nowych władz Wrocławia przebywali w Strasburgu na zaproszenie tamtejszego merostwa. Wobec dysproporcji w międzynarodowym znaczeniu obu miast ich współpraca nie przybierze raczej kształtu umowy partnerskiej, ale nie przeszkodziło to współpracy władz samorządowych, czy wymianie kulturalnej. Władze Strasburga oferują swe pośrednictwo w kontaktach instytucjami europejskimi m.in. poprzez organizację Eurcieties. W czerwcu 1995 r. prezydent Wrocławia Bogdan Zdrojewski wraz z wojewodą Januszem Zaleskim oraz przewodniczącym Wrocławskiego Sejmiku Samorządowego prof. Leonem Kiersem podpisali list intencyjny o współpracy Województwa Wrocławskiego i miasta Wrocławia z Alzacją. Zakładano rozwój istniejących kontaktów na płaszczyźnie społeczno - politycznej, naukowej, kulturalnej i gospodarczej. Deklaracja ta skierowana została na ręce Marcela Rudolffa Przewodniczącego Rady Regionalnej Alzacji.
W czerwca 1998 r. odbyły się Dni Wrocławskie w Alzacji. W Strasburgu, Miluzie i Colmar występowała Pantomima Wrocławska, Zespół Pieśni i Tańca „Wrocław”. Zorganizowano stoisko promocyjne miasta, regionu. Przeprowadzono prezentację gospodarczą przy współpracy Izby Przemysłowo-Handlowej w Colmar oraz Dolnośląskiej Izby Gospodarczej. Przedstawiono ofertę turystyczną.
W 1999 r. zadanie koordynatora współpracy Dolnego Śląska, w tym Wrocławia z Alzacją i Strasburgiem podjął się samorząd wojewódzki, który podpisał stosowną umowę ze stroną francuską. W trakcie organizowanych corocznie prezentacji Dolnego Śląska w Alzacji aktywnie nadal uczestniczą przedstawiciele Wrocławia, które goszczą również część imprez „Dni Alzacji na Dolnym Śląsku”.
- Wiedeń (Austria):
Stolica Austrii jest miejscem organizacji licznych konferencji naukowych, imprez gospodarczych, turystycznych oraz kulturalnych. W wielu z nich uczestniczą urzędnicy, muzealnicy, naukowcy, artyści wrocławscy. Urząd Miejski Wrocławia regularnie organizuje swoje stoisko promocyjne na tamtejszych ważnych targach turystycznych. Ostatnio - w czerwcu 2001 r. we współpracy z tamtejszym Instytucie Kultury Polskim została przeprowadzona szersza prezentacja kulturalna Wrocławia. Występowali zespół jazzowy „Nestor Band”, kwartet muzyki klasycznej „Cztery Pory Roku”, Współczesny Teatr Pantomimy, młody gitarzysta Janko Raseta. Obejrzeć można było wystawę fotograficzną Mieczysława Michalaka, prezentację multimedialną, odwiedzić stoisko informacyjne. W udanej imprezie wzięły udział liczne rzesze mieszkańców Wiednia, nie zawężone bynajmniej tylko do tamtejszej społeczności polskiej. Odwiedzili ją przedstawiciele władz samorządowych Wiednia, z którymi przeprowadzono rozmowy o dalszej wymianie kulturalnej i współpracy samorządowej.
- Wilno (Litwa):
Mając za partnera Kowno, władze Wrocławia nie czyniły dotąd starań o nawiązanie sformalizowanej współpracy partnerskiej ze stolicą Litwy.
Mimo to doceniając jednak znaczenie tego miasta oraz mając na uwadze szczególne związki znaczącej części mieszkańców Wrocławia z Wilnem podjęto działania, o charakterze informacyjnym i promocyjnym. M.in. w dniach 27-28 maja 1996 r. zorganizowano w Wilnie prezentację pod hasłem „Dni Wrocławia w Radiu Znad Wilii”. Radiowymi gośćmi Czesława Okińczyca byli prezydent Bogdan Zdrojewski oraz grupa radnych. Delegacja wrocławska spotkała się również z władzami Wilna. Mieszkańcy Wilna mieli okazję wysłuchać koncertów wrocławskich artystów m.in. Chóru Męskiego „Cantilena”, Konrada Imieli, Romana Kołakowskiego. W kolejnych latach Urząd Miejski Wrocławia uczestniczył również w organizowanych w Wilnie corocznie międzynarodowych targach turystycznych.
- Wołgograd (Stalingrad/Rosja):
Z inicjatywą nawiązania kontaktów wyszli na początku lat 90 - tych przedstawiciele Rada Miejskiej i Administracji Wołgogradu - Michaił A. Babuszkin i Jurij W. Czechow, którzy zwrócili się do radnych Wrocławia z propozycją nawiązania współpracy o charakterze partnerskim. Argumentowano, iż nasze miasta łączą wspólne doświadczenia wojenne, tradycja kontaktów mieszkańców, m.in. wymiany dzieci i młodzieży, fakt organizowania w Wołgogradzie Dni Książki Polskiej, istnienia Stowarzyszenia Kultury Polskiej „Kropla”, parafii katolickiej oraz współpraca zakładów, która chociaż ostatnio osłabła wskutek recesji i kryzysu gospodarczego w obu krajach, to mogłaby przynieść obu miastom wydatne korzyści. Propozycja ta, jak dotąd nie doczekała się realizacji.
- Wyspa Fionia (Dania):
Kontakt nawiązany został za pośrednictwem wrocławskiej Akademii Medycznej w styczniu 1991 r. W lipcu 1991 r. podpisano list intencyjny o współpracy. Strona duńska niosła Wrocławiowi pomoc dostarczając specjalistyczny sprzęt medyczny oraz wspierając działania na rzecz ochrony środowiska naturalnego. 1 lipca 1991 r. od momentu utworzenia samorządu wojewódzkiego w 1998 r., przejął on prowadzenie dalszych kontaktów ze stroną duńską.
Organizacje międzynarodowe:
- Miasta Europejskie (Eurocieties):
Organizacja współpracujących miast z Europy Zachodniej i Środkowo-Wschodniej, wspierana przez Radę Europy.
- Międzynarodowe Stowarzyszenie Europejska Sieć Regionów i Miast Metropolitarnych "Metrex":
Jego celem jest wymiana doświadczeń i wiedzy w dziedzinie planowania przestrzennego i rozwoju, zapewnienie wzajemnych powiązań pomiędzy planowaniem przestrzennym, a rozwojem na szczeblu międzynarodowym poprzez konferencje, seminaria, publikacje. Do organizacji należy 36 regionów i obszarów wielkomiejskich, liczących powyżej 500 tys. mieszkańców oraz 57 organizacji samorządowych, w tym większość ważnych miast i regionów Europy. Wrocław przystąpił jako czynny członek do „Metrexu” w marcu 2001 r. W tym samym roku stowarzyszenie udzieliło poparcia dla starań Wrocławia o organizację EXPO 2010.
- Sieć Partnerów Europejskich:
Porozumienie miast i regionów współpracujących z Departamentem La Vienne (Francja), którego celem jest podejmowanie wspólnych projektów współpracy partnerów ze wschodu i zachodu Europy, przy wsparciu środków finansowych Unii Europejskiej.
- Stowarzyszenie Miast Bliźniaczych (Sister Cietes International):
Organizacja działająca na rzecz programu wymiany samorządowej pomiędzy miastami w USA i Polsce, za pośrednictwem ośrodków szkolenia władz lokalnych w Polsce, m.in. Fundacji na Rzecz Rozwoju Demokracji Lokalnej, wspierana finansowo przez rząd Stanów Zjednoczonych. Większość dużych miast w Polsce znalazło dzięki niej partnerów w USA. Wrocław należy do niej dzięki współpracy z Charlotte od 1993 r. Organizacja pomaga zorganizować i finansować praktyki, staże i szkolenia. W należącym do organizacji mieście amerykańskim powstaje komitet, wspierający przybywających stażystów, zapewniając im np. mieszkania u woluntariuszy.
- Stowarzyszenie Miast Posłanników Pokoju (Peace Messengers Cities):
Organizacja o charakterze pokojowym afiliowana przy Organizacji Narodów Zjednoczonych. Należą do nich 64 miasta, w tym Genewa, Florencja, Madryt, Yokohama, Tibilisi poszkodowane w sposób szczególny w czasie działań wojennych XX stulecia. Prezydent Wrocławia Bogdan Zdrojewski uczestniczył kilkukrotnie w konferencjach tej organizacji, począwszy od spotkania w New Haven w USA we wrześniu 1990 r. Głównym tematem tych spotkań była rola miast w działaniach na rzecz pokoju, zagrożenia dla ludzkości, jakie niosą zmieniające się realia życia.
- Związek Miast Męczeńskich:
Organizacja pokojowa miast poszkodowanych w czasie obu wojen światowych z siedzibą w Verdun. Należą do niej m.in. Guernica, Louvain, Ypres, Nagasaki, Hiroszima, Couventry, Madryt, Warszawa, Wołgograd. Przedstawiciele Wrocławia uczestniczyli w jej działalności w charakterze obserwatora.
- Związek Miast Hanzeatyckich:
Kontakty władz Wrocławia z organizacją skupiającą dawne miasta hanzeatyckie datują się od początku od 90 - tych. Kilkukrotnie delegaci wrocławscy uczestniczyli w charakterze obserwatorów w spotkaniach, które są każdorazowo okazją do prezentacji dorobku kulturalnego i ekonomicznego miasta gospodarza.
Stan badań:
Pierwszą próbę ogólniejszej oceny kontaktów zagranicznych Wrocławia przyniósł Raport o Stanie Miasta. Wrocław 1990-94, Wrocław 1994 pod red. prof. Jana Waszkiewicza. W latach 2000-2001 były to publikacje Michała Kaczmarka (PRL-owska wizja partnerstwa bez partnerów. Cz. I, Z dziejów współpracy partnerskiej Wrocławia z Wiesbaden w latach Polski Ludowej (Rocznik Wrocławski 6/2000, s. 107-142; Cz. II, Berlin Zachodni, czyli miraż wielkiego świata i stracona szansa, Rocznik Wrocławski 7/2001, s. 189-202; Partnerskie Miasta, Encyklopedia Wrocławia, Wrocław 2000). W 2001 r. własnego przeglądu i oceny dokonał prof. Włodzimierz Suleja w III tomie Historii Wrocławia pt. W Polsce Ludowej, PRL i Rzeczypospolitej (Wrocław 2001), zaś w 2002 r. Norman Davies w swej historii Wrocławia (N. Davies, R. Moorhouse, Mikrokosmos, Kraków 2002).
Informacje związane z kontaktami zagranicznymi Wrocławia znajdziemy również u Romualda Gellesa (Konsulaty we Wrocławiu, Wrocław 1996 r.), Krzysztof Popiński, Zagraniczne Przedstawicielstwa dyplomatyczne we Wrocławiu (1866-2001), publikacjach Biura Promocji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego (Dolny Śląsk w Europie, Wrocław 2001), Biura ds. Expo Wrocław 2010 Urzędu Miejskiego Wrocławia, Biura Rozwoju Wrocławia; szeregu cząstkowych tekstach publikowanych w rocznikach Kalendarz Wrocławski, Dolny Śląsk oraz prasie wrocławskiej.
Niniejsza publikacja w poważnym stopniu jest oparta jednak o dokumentację Biura Promocji i Współpracy z Zagranicą Urzędu Miejskiego Wrocławia.
Powyższy tekst stanowią fragmenty wybrane z publikacji Krzysztofa Popińskiego pt. „Wrocław blisko świata. Kontakty zagraniczne Wrocławia w latach 1990 – 2002”
| |
